میزان اثر بخشی نشست های کارگاهی وشورای معلمان،بازدید های علمی،حضور راهنما معلمان در مدرسه
مقدمه
انسان موجودی است اجتماعی ، که به وسیله گروه یا جامعه نیازهای خود را تأمین می کند و مشکلات را از پیش پا برمی دارد.او با بهره گیری از قدرت فکر خود ودیگران راههای مختلف زندگی رامورد ارزیابی قرار می دهد و بالاخره راه حلهای مناسب را انتخاب و آن را به کار می بندد . تصمیم گیری فراگیری موضوع زندگی انسان می باشد که پیروزی یا شکست او مربوط به کیفیت تصمیمات اوست . تصمیم گیری آنقدر مهم است که گریفیتس آن را قلب سازمان و سایمون آن را با مدیریت برابر دانسته اند .
اسلام و قرآن نیز شورا و تصمیم گیری گروهی را به عنوان یک اصل پذیرفته و حتی پیامبر گرامی اسلام (ص) ، علی رغم آن که عقل کل بود از این امر مهم مستثنی نبود . جلسات و شوراها مظهر و محل اتخاذ تصمیمات گروهی است که نشانگر مسئولیت پذیری ، مشارکت ، عضویت ، احساس تعلق کارمندان و نشانه ای از رهبری، تدبیر، آزادی خواهی و احترام به انسانیت انسانها از طرف مدیر می باشد.
شورای معلمان
شورای معلمان جمعی است از معلمان و اداره کنندگان مدرسه که برای تبادل نظر و اطلاعات ، به منظور ارتقای سطح کیفی آموزشی تشکیل می گردد.در این شورا اخبار و اطلاعات اداری نیز مطرح می شود ولی محور اصلی بحث و و گفتگو درباره ی مسائل آموزشی است.
دنیای پرتحول امروز با تحولات سریع ومداوم همراه است به گونه ای که این تغییرات آموزش نونهالان را با روشهای سنتی غیر ممکن می سازد. پاسخگویی به نیازهای امروز و فردای دانش آموزان ایجاب می نماید که دانش روز در قالب روش های متناسب و جدید به دانش آموزان ارائه گردد. بدین لحاظ معلمان مجبورند ضمن آنکه محتوای آموزشی را با نیاز های جامعه منطبق می نمایند روش های متناسب با آن را نیز کشف و اعمال کنند.
تغییر و تحول در محتوا و روش ، بدون مشورت و کمک متقابل معلمان با یکدیگر امکانپذیر نیست و این امردر شورای معلمان که محیطی برای تبادل تجربه هاست بهتر تحقق می یابد. برای دست یابی به این نیاز لازم است شورای معلمان را تجهیز کرد و جوی را در مدرسه ایجاد نمود که در آن آموزش با محیط اجتماع و با تحولات آن انطباق یابد.هدف از ایجاد تشکیل جلسات شورای معلمان پیدا کردن راه حل های منطقی برای رفع نارسایی های آموزشی است.
شورای معلمان موقعیتی فراهم می کند که در آن فکر جمعی و طرح ریزی گروهی شکل می گیرد و فرصت برای ارائه عقابد و آرائ سودمند مهیا می شود و معلمان به شناخت بهتر امور مدرسه توفیق پیدا می کنند. در این جلسات ، تبادل اندیشه و نظر در مورد بسیاری از امور آموزشی مو جب رشد و پرورش اعای هویت آموزشی می شود .
اداره جلسات و شواها از ضروریتهای مدیریت در سازمان می باشد
ارزش و اعتبار شورای مدرسه ، در درجه اول ناشی از مبنای فلسفی و علمی آن است . هرچه تصمیمات با فکر و مشارکت افراد بیشتری گرفته شود از قوت ، استحکام و درستی بالاتری برخوردار می باشد . موضوعات و مسائلی که به نظر و رأی همگان گذاشته می شود ، اشتباهات کمتری دارد و به نسبت دخالت آرا و اندیشه دیگران ، دقیق تر و همه جانبه تر خواهد بود .
ازدیدگاه اسلام نیز مشارکت وشورا،اساس کار وسیاست مدیریت آموزشگاهی است.اسلام،هیچ مدیری رابی نیاز ازمشورت نمی داند. آن جا که رسول گرامی اسلام دستور یافت که با مؤمنان به مشورت بپردازد.«وشاوِرهُم فِی الاَمرِفاذاعَزَمتَ فَتَوکَّل عَلَی الله،اِنَّ الله یُحِبُّ المُتَوَکَّلین»یعنی با مردم دراموریا کارها مشورت کن وآنگاه که تصمیم گرفتی به خدا توکل کن که خدا توکل کننده گان را دوست دارد.(سوره آل عمران،آیه 159) در حقیقت ،این فرمان ،الگویی برای همه مسلمانان ودستور کار همه مدیران آموزشی است.شایداختصاص سوره ای به عنوان شورا وتأکید براین که اصولاً مشورت کردن از ویژگیهای مؤمنان است،ناشی از همین سیاست اسلامی است.«وَالَّذینَ استَجابوا لِرَّبِهِم واَقامو الصلوهَ وَاَمرُهُم شُوری بَینَهُم و مِمّا رَزقناهُم یُنفِقون»یعنی (مؤمنین کسانی هستند) که خدای خود را استجابت کردند ونماز بپا داشتند و کار آنهادر بین خودشان مشورت است واز آنچه به آنها روزی داده ایم می بخشایند.(سوره شوری،آیه38) بی گمان یکی از فعالیت های مشارکتی فرهنگیان،در قالب شوراهای معلمان نمود پیدا خواهد کرد.نقش شوراهای معلمان ،در حکم نهادی مشارکتی ،تاکنون دردرون مدارس ما بخوبی شناخته نشده است وحتی در بعضی موارد ،شاهد تشکیل انفعالی برخی شوراها و قرائت بخشنامه ها ودستورالعمل های دریافتی ازطریق مدیران برای معلمان هستیم؛بطوری که نقش مشارکتی کارکنان به حداقل ممکن می رسد ومفهوم شورا رنگ می بازد.
امروزه، تأکیدبر عنصر مشارکت فکری کارکنان در اداره امور آموزشی وپرورشی مدارس در نظام های آموزشی جهان جایگاه والایی یافته است. امروزه ثابت شده است که شورا ها مهمترین وسیله برای مدیران است ؛زیرا می توانند ازطریق آن،ازکارکردهای سازمان (نقاط قوت وضعف)اطلاع یابندوتمهیدات لازم را برای رفع ضعف وتقویت نقاط قوت به کار گیرند و همچنین می توانند از دیدگاه هاوآگاهیهای همکاران در مدرسه برای رفع یا حل رخدادها یا پیش آمدهای غیر منتظره استفاده کنند.
مشورت و جايگاه آن درمدرسه
شورا و مشاوره يكي از مباحث مهمي است كه در فرهنگ اسلامي مورد توجه خاص قرار گرفته است. مشورت با مردم درمسائل مختلف زندگي و جامعه باعث رسيدن به راه حل هاي بهتر و دقيق تر و جلوگيري از تكرار اشتباهات مي باشد. يكي از اركان مهم جامعه مدرسه مي باشد. كه تصميم گيري صحيح مبتني بر تعليم و تربيت اسلامي در آن از اهميت ويژه اي برخوردار است. دراين تصميم گيري مسئولين مدرسه و معلمين نقش ويژه اي را ايفا مي كنند. كه تحت عنوان شورا مي توان آن را مورد بررسي و نقد قرارداد.
شوراي معلمان جمعي است از معلمان و اداره كنندگان مدرسه كه به منظور بحث و تبادل نظر و هماهنگي درامور آموزشي، پرورشي واداري آموزشگاه و تامين مشاركت معلمان درحسن جريان آموزشي، پرورشي و اداري مدرسه تشكيل مي گردد.
دنياي پر تحول امروز با تغييرات سريع و مداوم همراه است. پاسخگويي به نيازهاي امروز و فرداي دانش آموزان ايجاب مي نمايد كه دانش روز، در قالب روش هاي متناسب و جديد به دانش آموزان ارائه گردد.
تغيير و تحول در محتوا و روش، بدون مشورت و كمك متقابل معلمان با يكديگر امكان پذير نيست و اين امر در شوراي معلمان كه محيطي براي تبادل تجربه هاست، بهتر تحقق مي يابد.
براي دست يابي به اين نياز لازم است شوراي معلمان را تجهيز كرد و جوي را درمدرسه ايجاد نمود كه در آن آموزش بامحيط اجتماع و تحولات آن انطباق يابد.
اداره کردن شورای آموزشی به طریق کارگاه آموزشی
یکی از با ارزش ترین جنبه های شورای معلمان، آموزشی بودن شورا است . کیمبل وایلز اهمیت زیادی به شورا می دهد و معتقد است که شورای آموزشی باید به صورت کارگاه آموزشی اداره شود. اگر ما شوراهای آموزش مدارس را به مرکز آموزش های ضمن خدمت تبدیل کنیم ، تا حدود زیادی بی تفاوتی و کم انگیزگی معلمان حل خواهد شد.معلم باید احساس کند درعین حال که به دیگران فایده می رساند و آنها را رشد می دهد و می سازد ، خود نیز رشد پیدا می کند وخود نیز ساخته می شود.دراصل مقصود از تشکیل کارگاه آموزشی فراهم آوردن فرصتی است تا افراد بتوانند با کمک و هم فکری مشاور یا فرد صاحب نظری که تعیین می شود مشکلاتی را که با آن رویارو می باشند حل کنند .
شورای معلمان از جهات مختلف می تواند به نقش آموزشی خود بپردازد که در اینجا به برخی از راههای ممکن در مدارس اشاره می کنیم .
- آشنایی با روش های تدریس : هر یک از معلمان می توانند شیوه های تدریس خود را به دیگری معرفی کنند . با یک برنامه ریزی می تواند به هر یک از معلمان فرصت داد که در یکی از جلسات ، روش های کار و تدریس خود را توضیح دهد .
- معرفی کتابها ، مجله ها و نشریه های جدید .
- سخنرانی و تدریس استادان و صاحب نظران و مقامات علمی و اداری .
- نمایش فیلم های آموزشی و تربیتی .
پیشنهاداتی در کیفیت بخشی جلسات شورا
ماریون هینز دررابطه با افزایش اثر بخشی شورا پیشنهادات زیر را ارایه می دهد :
1- شرکت کنندگان در جلسات فرصت داشته باشند که در تهیه دستور جلسات شرکت کنند .
2- تسهیلات لازم و کافی و راحت پیش بینی شود .
3- افراد فرصت بیان نقطه نظرات خود را داشته باشند .
4- زمان و مکان مناسب انتخاب شود .
5- نظر افراد در تصمیمات ملحوظ شود .
6- از وسایل سمعی و بصری مناسب استفاده شود .
از نظر دکتر سید محمد میر کمالی رعایت نکات زیر در بهره گیری درست از جلسات و شوراهای آموزشی اثر چشم گیری دارد .
1- اگر مطمئن هستید که به اندازة کافی برای بحث و اداره جلسه موضوع و مطلب دارید جلسه را تشکیل دهید .
2- بدانید که آمادگی های قبل از تشکیل جلسه کمتر از خود جلسه نیست .
3- در نظر گرفتن ویژگیها و آمادگی های شرکت کنندگان شرط لازم تشکیل جلسه است .
4- جلسه را در رأس ساعت تشکیل دهید و در پایان سقف تعیین شده آن را به پایان برسانید .
5- برای همه شرکت کنندگان برای اظهار نظر فرصت مساوی قائل شوید .
6- همدلی و همکاری شرکت کنندگان از شرایط اثر بخشی جلسه است .
7- سعی کنید بی طرف باشید . از قدرت خود برای تحت الشعاع قرار دادن جلسه و اظهار نظرها استفاده نکنید .
8- به شرکت کنندگان طوری آزادی بدهید که بتوانند آزادانه و به طور شفاف نظرات خود را بیان کنند .
9- در صورت جلسه یا گزارش تنظیمی همه موارد تصمیم گرفته شده را بگنجانید .
10- از روش های برانگیزنده در اداره جلسه استفاده کنید .
11- در صورت امکان و بر حسب اقتضای جلسه ، به بعضی از افراد مسئولیت هایی برای بررسی یک موضوع و ارائه گزارش تعیین کنید .
12- در بحث ها ، ارائه اطلاعات و نتیجه گیری از روش حل مسئله استفاده کنید .
13- تا می توانید از اسناد ، مدارک ، فیلم ، چارت و نظایر آن استفاده کنید .
14- بدانید که پیگیری اجرای تصمیمات ، جزو جدایی ناپذیر اداره جلسات است .
اتاق‌های كار راهنما معلمان مناسب ترین مکان برای تولید تفکرات نوین در كيفيت بخشي به آموزش و پرورش است.بنابر ضرورت، تشکیل چنین اتاق هایی در مدارس لازم می باشد. اتاق کار راهنما معلمان مکانی مناسب برای تجویز شیوه های نوین وراهکارهای مناسب برای کیفیت بخشی آموزشی وتربیتی به معلمان می باشد. بنابراین راهنما معلمان باید از نظر سطح علمی وتجربه مجهزی برخوردار باشند در غیر اینصورت تاثیری در کیفیت بخشی آموزش وپرورش نخواهند داشت.
همه جامعه‌ها به دنبال بهترين، مؤثرترين و كارآمدترين شيوه‌ها براي پاسخگويي به نيازهاي روزافزون دانش‌آموزان و جامعه‌ي خود مي‌باشند .يكي از بهترين روش‌ها براي ايجاد و نگه‌داشت يك سيستم آموزشي خوب ، تربيت كادر آگاه و متخصص به منظور رهبري سيستم آموزشي است.در ميان گروه رهبران آموزشي ، راهنماي تعليماتي (آموزشي) از اهميت به سزايي برخوردار است .
راهنماي تعليماتي (آموزشي)
نظارت و راهنمايي، يك فرآيند آموزشي است كه در آن فردي كه داراي علم و مهارت بيشتري مي‌باشد، مسووليت تربيت و آموزش فرد ديگري را به عهده دارد كه كمتر داراي اين عناصر مي‌باشد . (رابينسون 1963)
در جامعه‌هاي پيشرفته ؛ مديران و رهبران آموزش و پرورش ، متخصصان تعليم و تربيت ، برنامه‌ريزان آموزشي ، محققان تربيتي ، معلمان و راهنمايان آموزشي از كساني هستند كه در ايجاد يا هماهنگي تغييرات و تحولات ، وظايفي را به عهده دارند . وظيفه‌ي اين افراد ايجاد تغييرات و اصلاحات در برنامه‌هاي آموزشي و انطباق اين برنامه‌ها با نيازها و انتظارات دانش‌آموزان و جامعه و هماهنگي آموزش و پرورش با جامعه است . در اين ميان راهنمايان آموزشي وظايف حساس و مهمي را در چارچوب‌هاي معيني در آموزش و پرورش به عهده دارند .
وظيفه‌ي اصلي نظارت و راهنمايي تعليماتي (آموزشي) اصلاح و بهبود وضع آموزشي است .
مسووليت نظارت و راهنمايي آموزشي در آموزش و پرورش به افراد متخصصي واگذار مي‌شود كه با صرف وقت و تلاش فراوان اين كار را انجام مي‌دهند ، اما نيل به هدف‌هاي آموزش و پرورش مستلزم همكاري گروه كثيري از متخصصان است كه بدون وجود آنان تحقق هدف‌ها بعيد به نظر مي‌رسد ، نظارت و راهنماييِ آموزشي يكي از اين تخصص‌هاست كه به طور اخص ، افراد معيني در نظام آموزشي هر كشور راهنمايان آموزشي ناميده مي‌شوند .
راهنماي آموزشي كيست ؟
خصوصياتِ شخصي :
از راهنمايان آموزشي انتظار مي‌رود ، مهارت بالايي در روابط انساني و ويژگي‌هايي نظير عطوفت ، مهرباني ،
صميميت ، صبر و خوشرويي از خود نشان دهند و نيز :
ـ روحيه‌ي همكاري كه مشاوران به آن معتقد هستند را به عنوان يك عامل پيشرفت و بهبود داشته باشد و علاقه‌مند باشد كه وقت خود را صرف كمك به ديگران كند .
ـ يك مرجع (نظرخواهي) باشد و افراد را در زمينه‌ي راه‌هاي جديد و پيشرفته براي انجام كارها وادار به تفكر و انديشه كند .
ـ نگرش‌هاي ارزشمند را به ديگران انتقال دهد و از نظر ديگران نيز استفاده نمايد .
ـ محيطي مردم‌سالار ايجاد كند كه به مشاركت هر يك از افراد شركت‌كننده اهميت داده شود .
ـ آمادگي تغيير و اصلاحات را داشته و دايم در صدد بهبود وضعيت باشد .
ـ بتواند متناسب با تغيير شرايط زندگي كرده و به معلمان كمك كند تا خود را با نيازهاي متغير جامعه ، كودكان و جوانان تطبيق دهند .
و در اين زمينه‌ها آگاهي كافي داشته باشد :
برنامه‌هاي آموزش عمومي ، آموزش حرفه‌اي قبل از خدمت ، در زمينه‌ي رشته تحصيلي ، برنامه كارشناسي ارشدِ نظارت ، تجربه‌ي موفق تدريس ، نظريه‌هاي يادگيري و روان‌شناسي تربيتي ، فلسفه‌ي آموزش و پرورش ، تاريخ تعليم و تربيت ، نقشِ مدرسه و جامعه ، تدوين برنامه‌هاي درسي ، پويايي گروه ، همايش و مشاوره و ارزيابي عملكرد معلم و ...
راهنمايان آموزشيِ مخصوص مدرسه بايد به توسعه‌ي برنامه‌هاي درسي بپردازند ، به معلمان در توليد مواد آموزشي و برنامه‌هاي درسي كمك كنند ، براي پيشرفت كادر آموزشي برنامه‌ريزي كنند و به معلمان كمك نمايند تا روش‌هاي تدريس خود را بهبود بخشند ...
اقدامات جديد در نظارت آموزشي ، فراهم نمودن خدمات براي همكاران ، مربيان و مشاوران در فرآيند آموزش است.
مقايسه دو روش :
روشِ اثربخش
در بعضي از مدارس ، معلمان راهنما وظيفه‌ي نظارت و راهنمايي آموزشي را به عهده دارند . معلمان راهنما افراد باتجربه ، ورزيده و ماهري هستند كه صلاحيت‌هاي علمي ، سوابق تجربي ، ويژگي‌هاي اخلاقي و توانايي رهبري‌شان به مرور زمان بر كاركنان آموزشي ثابت شده و به اين سبب مورد پذيرش ديگر اعضاي آموزشي قرار دارند و نظريات و انديشه‌هايشان در مسايل آموزشي براي اعضاي مدرسه اهميت دارد . اين معلمان ، علاوه بر وظايف آموزشي خود به نظارت و راهنمايي آموزشي نيز مبادرت مي‌ورزند و از آن‌جا كه عضو بومي مدرسه محسوب مي‌شوند ، در كار با معلمان ديگر با مشكل خاصي مواجه نخواهند شد . به اعتقاد برخي از صاحب‌نظران تعليم و تربيت ، اين نوع نظارت و راهنمايي آموزشي روشِ اثربخشي است ، زيرا روابط راهنمايان آموزشي و معلمان مبتني بر همكاري حرفه‌اي و احترام و اعتماد متقابل ، غيررسمي و صميميانه است . (هوي و فورسايت ، 1986)
روشي ديگر :
ـ در مدارسي ديگر افرادي تحت عنوان راهنمايان آموزشي همين نقش را به طور رسمي ايفا مي‌كنند . اين راهنمايان در مدرسه پست سازماني ندارند و از طرف مناطق آموزش و پرورش بر حسب ضرورت به كار در مدارس منصوب مي‌شوند ، اين افراد گاهي وقت‌ها با مسايل و مشكلاتي مواجه مي‌شوند ، زيرا معلمان آنان را نماينده‌ي آموزش و پرورش مي‌دانند و نمي‌توانند با آنان ارتباط نزديك و صميمانه برقرار كرده ، بر اساس درك مشترك با آنان همكاري حرفه‌اي داشته باشند .
به هر حال ، در مدرسه‌اي كه معلم و راهنماي آموزشي يكديگر را مي‌پذيرند ، نتايج مطلوب‌تري به دست خواهد آمد .
از ويژگي‌هاي مدارس موفق اين است كه فردي ، مسوولِ فرآيند عملِ نظارت و راهنمايي باشد ، زيرا موفقيت هر مدرسه مستلزم برنامه‌ي نظارت و راهنمايي اثربخش است . (گليمان ، گوردون و راس گوردون ، 1995)
به عنوان نمونه :
در ژاپن فعاليت‌هاي آموزشي براي ارتقاي شايستگي‌هاي حرفه‌اي معلمان در مدرسه بسيار متنوع است كه يكي از مهم‌ترين آنها اين است كه : از اداره‌ي آموزش و پرورش هر منطقه راهنمايان مجربي دعوت مي‌شوند تا ضمن بازديد از مدرسه و شركت در كلاس‌هاي درس ، در گروه‌هاي مختلف آموزشي معلمان به بحث در ارتباط با روش‌هاي بهبود كيفي فرآيند ياددهي ـ يادگيري و پرورش حرفه‌اي معلمان بپردازند ، آنها تلاش مي‌كنند تا معلمان را در يافتن راه‌هاي نويني براي بهسازي فعاليت‌هاي آموزشي مدرسه ياري دهند .
مطلب فوق با توجه به اين است كه در ژاپن معلم هميشه از منزلت اجتماعيِ در خور توجهي برخوردار بوده ، معلمان دوره‌ي ابتدايي كيفيت علمي لازم براي تدريس داشته و به طور مستمر از دوره‌هاي آموزشي حين خدمت بهره‌مند مي‌شوند.
وظايف راهنمايان تعليماتي (آموزشي)
1 ـ برنامه‌ريزي آموزشي
راهنماي‌آموزشي در تدوين و توسعه‌ي برنامه‌ها و خط مشي‌ها با ديگر كارشناسان و متخصصان همكاري نزديك دارد.
2 ـ توسعه و تحقق برنامه‌هاي درسي
مسووليت اجراي مؤثر فعاليت‌هايي كه به تحقق هدف‌هاي برنامه‌ي درسي منجر مي‌شود با راهنماي آموزشي ، مدير و معلم است . راهنماي آموزشي در طراحي ، اجرا ، ارزشيابي و توسعه‌ي برنامه‌هاي درسي و نيز ارايه‌ي كمك‌هاي موردنياز با معلم همكاري نزديك و حرفه‌اي دارد .
3 ـ نظارت و هماهنگي
حصول اطمينان از نيل به هدف‌هايي كه نظام براي آموزش و پرورش تعيين كرده بر عهده‌ي راهنمايان آموزشي است كه با معلمان به طور مستقيم همكاري دارند .
4 ـ رهبري آموزشي
وظيفه‌ي اصلي راهنمايان ، همكاري حرفه‌اي با معلمان و ارايه‌ي رهنمودها و راهبردهايي است كه به معلمان كمك مي‌كند كارشان را بهتر انجام دهند .
5 ـ ايجاد انگيزه
وظيفه‌ي مديران و راهنمايان اين است كه براي تأمين انگيزه‌ها و هدف‌هاي معلمان فرصت‌هاي لازم را فراهم كنند . نظرخواهي از معلمان ، مشاركت دادن آنان در تصميم‌گيري‌ها ، سهيم كردن آنان در اداره‌ي امور آموزشي مدارس ، توجه به نيازهاي حرفه‌اي و كمك به رشد و پيشرفت آنان ، تشويق و حمايت از آنان در مواقع ضروري و جلب اعتماد و احترام آنان از روش‌هايي است كه انگيزه‌هاي قوي در كار معلمان ايجاد مي‌كند .
6 ـ تمرين (نمايش) معلمي
راهنماي تعليماتي (آموزشي) در نقش معلمي ، روش‌هاي نوين تدريس را براي معلمان اجرا مي‌كند و از آنان مي‌خواهد كه روش‌هاي جديد را به كار گيرند و نتايج آن را در كلاس درس مطالعه و بررسي كنند . تحقيق درباره‌ي روش‌هاي مؤثر و سودمند و قرار دادن آنها به جاي روش‌هاي متداول و كم‌اثر از وظايف راهنمايان آموزشي است .
7 ـ پيشرفت حرفه‌اي
راهنمايان آموزشي بايد در ايجاد زمينه و فرصت مناسب براي پيشرفت حرفه‌اي معلمان كوشش نمايند . همچنين بايد سعي كنند از طريق آموزش‌هاي ضمن خدمت آنان را در مسير پيشرفت حرفه‌اي قرار دهند تا به سطوح بالاتر ارتقا پيدا كنند . البته زماني برنامه‌ي نظارت و راهنمايي آموزشي ، نتايج مطلوب‌تري دارد كه خود معلمان نيز بخواهند به پيشرفت حرفه‌اي خود كمك كنند .
8 ـ اجراي پژوهش‌هاي عملياتي و كاربردي
در نقش تحقيقاتي ، راهنماي آموزشي مبتكر و مروج تحقيقات در آموزش و پرورش است . راهنماي آموزشي بايد سعي كند امكانات لازم براي اجراي طرح‌هاي تحقيقاتي مشترك معلمان را فراهم كند و به عنوان راهنما و مشاور تحقيقاتي ، هماهنگي‌هاي لازم را بين معلمان به وجود آورد.
وظيه‌ي راهنمايي در مدرسه ياري به معلمان براي آزاد ساختن آنان از مسايل و مشكلات و به كار گرفتن استعدادها در جهت بهبود وضع كارشان مي‌باشد .هدف اصلي كمك و ياري به معلم در تدريس و تعليم بهتر است.
يازده مسأله و وظيفه در راهنمايي آموزشي كشف شده است
اول : راهنمايي آموزشي به عنوان يك خدمت مداوم و ضروري براي معلمان در نظر گرفته شود .
دوم : راهنماي آموزشي مي‌تواند به همه‌ي معلمان كمك كند ، چه با تجربه يا بي‌تجربه ، توانمند يا ناتوان و به هر حال زمان بيشتري را بايد به معلمان بي‌تجربه و ناتوان اختصاص دهد .
سوم : اختيارات و قدرت راهنماي آموزشي بايد ناشي از تخصص و روابط ميان‌فردي باشد .
چهارم : راهنماي آموزشي بايد ارتباط نزديكي با معلمان داشته باشد . مدير اجرايي تلقي نشود و خودش را در آن نقش نبيند تا بتواند خدمات مؤثرتري انجام دهد .
پنجم و ششم : تربيت كادر آموزشي و تدوين برنامه‌هاي درسي از حوزه‌هاي قانوني راهنماي آموزشي هستند .
هفتم : راهنماي آموزشي دو نوع ارزشيابي را به عهده دارد : تكويني به منظور كمك به معلم و پاياني براي تصميم‌گيري درباره‌ي كاركنان
هشتم : راهنمايان آموزشي بايد با معلمان هم به طور انفرادي و هم گروهي كار كنند كه هنگام كار با گروه زمان بيشتري را بايد اختصاص دهند .
نهم : در راهنمايي آموزشي بايد سهم بيشتر را به برنامه‌ي راهنمايي آموزشي مدرسه داد .
دهم : راهنمايان آموزشي بايد قانونا شيوه‌ي غيررهنمودي را در كار با معلمان در پيش گيرند .
يازدهم : به خدمات راهنمايان آموزشي عمومي و متخصص هر دو نياز است : متخصصان در مناطق بزرگ آموزشي به علت توانايي مالي اداره ، كارآيي بهتري دارند و راهنمايان عمومي در مناطق كوچك كاربرد و بهره‌وري بيشتري دارند .
پیشنهادات
- راهنما معلمان برنامه خود را طوری تنظیم کنند که بتوانند در جچلسات شورای معلمان مدارس شرکت نمایند.
- کارشناسان آموزش وپرورش وسرگروههای درسی برای فعال نمودن شورای معلمان برنامه ای برای شرکت در شورای معلمان مدارس داشته باشند.
- تدريس معلمان در شورا به صورت نوبتي به منظور مجهز شدن معلمان به الگوهاي برتر تدريس.
- تشکيل شوراهاي معلمان به صورت کارگاه آموزشي به نحوي که استاد از خارج و دستيار از خود معلمان باشد.
اداره کردن شورا به وسيله ي معلمان به صورت نوبتي