درس پژوهی
درس پژوهی
درس پژوهي برگردان واژه ژاپني jugyokenkyu بمعني مطالعه يا پژوهش تشکيل شده است .kenkyu بمعني درس و jugyo بمعناي مطالعه يا پژوهش است . معادل انگليسي درس پژوهي Lesson study است .
درس پژوهي به زبان ساده مطالعه و پژوهش جمعي پيرامون عمل تدريس است . بعنوان يك معلم حرفه اي بيا و در روش تدريس خود تامل کن! حتما روش بهتري براي تدريس وجود دارد .
مدرسه هوشمند

مقدمه
تحولات در عصر اطلاعات هیچ سیستم و روشی را مستثنی نمیکند. از جمله آموزش و پرورش قرن بیست و یکم تعلیم و تربیت که در واقع راس هرم توسعه هر جامعهای است.
مدار پیشرفت جوامع امروزی وابسته به آموزش و پرورش است. اگر نظام تعلیم و تربیت خود را با بحثهای صرف نظری مشغول سازد و با روشهای ناکارآمد و قدیمی راه خود را ادامه دهد یقینا همه ابعاد جامعه با رکود فراگیر روبرو خواهد شد.آیا در جهانی که امروز عمر بحثهای علمی و نظریههای آن به نسبت گذشته کوتاهتر و بسیار سریع دچار تغییر میگردد روا است با همان روشهای قدیم دستگاه عظیم آموزش و پرورش هدایت و راهبری شود؟ آیا ابزار و ساز و کار دوران به سر آمده میتواند آموزش و پرورش پویا را یاری رساند؟ آیا اهداف جهان مدرن با ابزار و امکانات غیرمدرن قابل حصول است؟باید مدارس امروز برای عصر اطلاعات طراحی شود. چنین ایدهای ویژگیهای خود را دارد یکی از ویژگیهای آن چند رسانهای کردن مدارس است. در حال حاضر معلم محوری جای همه رسانههای مورد نیاز را گرفته است به روز کردن مدارس میطلبد فکر کردن، خلاقیت و اهمیت دادن به تواناییهای دانشآموزان مورد توجه قرار گیرد.
دانش آموزان چپ دست و نظر کارشناسان
نمونه برنامه سالانه برای مدیران مدارس
چهل گام در اشاعه برنامه ی درسی قرآن(قسمت دوم)
چهل گام در مسير ارائه ي الگوی اسلامی ايرانی پيشرفت در برنامه ی درسی قرآن دوره ی ابتدايي
چهل گام در اشاعه برنامه ی درسی قرآن(قسمت اول)
مقدمه
همان طور كه مي دانيد مقام معظم رهبري در روز معلم سال 1385 در بياناتي کاملاً صريح و شفاف درباره ي ضرورت توجه متوليان تعليم و تربيت کشور به جايگاه قرآن کريم در وزارت آموزش و پرورش فرمودند :
« ... مسئلهي ديگري كه ميخواهم به عنوان يك نكته عرض كنم، مسئلهي قرآن در آموزش و پرورش است. قرآن در آموزش و پرورش حقيقتاً مهجور واقع شده است... علت اين است كه در دوراني طولاني، قرآن در آموزش وپرورش ما، به خصوص در آن سنين يادگيري مهجور بوده يا اصلاً وجود نداشته است. بعد از پيروزي انقلاب اسلامي، توقع اين بود كه يك كارِ كارستاني انجام بگيرد, البته كارهايي هم شده است، ليكن جاي حضور قرآن در دورههاي گوناگون - چه دبستان، چه دبيرستان و چه راهنمايي - واقعاً خالي است. بايد فكر بشود. نه به شكل تحميلي، نه به شكل بيزاركننده و دوركننده؛ بلكه به شكل صحيح. امروز خوشبختانه حركت قرآني در كشور خيلي خوب است؛ ليكن در آموزش و پرورش بايد نهادينه شود؛ ما در اين زمينه, نيازمند تحول هستيم »
شايسته آن بود پس از فرمايش مقام معظم رهبري درباره ي مهجوريت قرآن در آموزش و پرورش, برنامه ريزي هاي کمي و کيفي مانند تشکيل معاونت قرآني, فعال سازی شوراهاي برنامه ريزي درحوزه هاي ستادي و کميته هاي اجرايي استاني و منطقه اي و مدرسه اي انجام مي شد و ضمن برگزاري همايش ها و سلسله نشست هايي به منظور شناسايي ابعاد مهجوريت قرآن در بخش هاي مختلف آموزش وپرورش, به تبيين کارشناسانه و ارائه راه کارهاي مناسب پرداخته مي شد؛ با اين وجود اگر امروز هم وضعيت فعلي جايگاه آموزش و فعاليت هاي قرآني در بزرگ ترين نهاد وزارتي کشور مورد بررسي, نقد و اصلاح قرارگيرد؛ قطعاً مي تواند منشاء خيرات و بركات فراواني شود, البته به شرطي كه علاوه بر بصيرت, با همت و کار مضاعف نيز همراه باشد.
در اين مجال اندک و با توجه به تنوع موضوعات ارائه شده, تنها به ارائه ي اجمالي مسائل مهم و قابل پيگيری در دوره ی ابتدايي, آن هم در قالب 40 نکته و پيشنهاد بسنده مي شود. اميد است بيان اين مطالب, قدمی هر چند کوچک اما مفيد در ترسيم مسير ارائه ی الگوی اسلامی- ايرانی پيشرفت در آموزش قرآن دوره ی ابتدايي محسوب شود.
انشاءالله
رضا نباتي
كارشناس قرآن دفتر برنامه ريزي و تاليف کتب درسي
کارشناس ارشد تعليم و تربيت اسلامي
محتواي آموزشي و پرورشي برنامه درسي ملي(قسمت چهارم)
حوزهي يادگيري رياضيات
· رياضيات ريشه در قوه تعقل انساني و نقشی مؤثر در درک قانونمندي طبيعت دارد.
· رياضيات به عنوان علم مطالعه الگوها و ارتباطات، هنری با نظم و سازگاری درونی، زبانی دقيق برای تعريف دقيق اصطلاحات و نمادها و ابزارکار در بسياری از علوم و حرفهها تعريف شده است.
· وجه مهم رياضی توانمند سازی انسان برای توصيف دقيق موقعيتهای پيچيده، پيشبيني و کنترل وضعيتهای ممکن مادي- طبيعي، اقتصادي، اجتماعي است. بنابراين، توانايي به كارگيري رياضي در حل مسائل روزمره و انتزاعي، از اهداف اساسي آموزش رياضي ميباشد.
ضرورت و كاركرد حوزه:
· رياضيات و کاربردهای آن بخشی از زندگی روزانه جهت حل مشکلات زندگی در حوزههای مختلف بهشمار میآيد و دارای کاربردهاي وسيع در فعاليتهای متفاوت انسانی است.
· رياضيات، موجب تربيت افرادی خواهد شد که در برخورد با مسائل بتوانند به طور منطقی استدلال کنند، قدرت تجزيه و انتزاع داشته باشند و درباره پديدههای پيرامونی تئوریهای جامع بسازند.
· از اين منظر، رياضي علمي است كه نقشي مؤثر در شناخت طبيعت و دقت بخشي به مفاهيم ساير علوم را داراست و نشان دهنده چارچوب اصلي روشهاي تفكر و فهم انساني است.
محتواي آموزشي و پرورشي برنامه درسي ملي(قسمت سوم)
حوزههاي يادگيري
با ظهور سطحي از برنامهريزي به نام برنامه درسي ملي، مفاهيم جديدي وارد ادبيات رشتهي برنامهريزي درسي شد؛ مفهوم حوزهي يادگيري يكي از آن مفاهيم است. جستو جو در اين مورد نشان ميدهد كه در حال حاضر اين مفهوم و مفهوم حوزهي محتوايي توسط بسياري از افراد معادل يكديگر در نظر گرفته ميشوند؛ اما براي هيچيك در دايرهالمعارفهاي برنامه درسي تعريفي ارائه نشده است. در برنامه درسي برخي كشورها ميتوان تعريف حوزهي يادگيري را يافت. به عنوان مثال در برنامه درسي نيوزلاند تعريف زير براي حوزهي يادگيري ارائه شده است.
” The New Zealand Curriculum specifies seven essential learning areas which describe in broad terms the knowledge and understanding which all students need to acquire.”
" برنامهدرسي نيوزلاند هفت حوزهي يادگيري ضروري را مشخص ميسازد كه گسترهي دانش، و ادراكاتي كه همهي دانشآموزان نياز به كسب آن دارند را شرح ميدهند."
همانطور كه ميبينيد در اين تعريف فقط به «گسترهي دانش و ادراكات مورد نياز دانشآموزان» اشاره شده است.
محتواي آموزشي و پرورشي برنامه درسي ملي(قسمت دوم)
تاكيدات اصول انتخاب و سازماندهي محتوا
اصل درونيسازي
استفاده از الگوهاي هدفنويسي رايج، و جداسازي اهداف در سه حيطهي دانستنيها، مهارتها، و نگرشها و به تبع آن جزئيسازي فعاليتها و تجربيات يادگيري، مانعي در جهت يكپارچهسازي و درونيسازي يادگيريها و ناكارآمدي آنها به شمار ميآيد. در انتخاب و سازماندهي محتوا، تجربيات يادگيري تدارك ديده شده از سوي برنامهريزان و مربيان بايد در سه عرصهي علم، عمل و اخلاق به صورت يكپارچه و بههم پيوسته ارائه شود تا زمينه كسب معرفت و در نتيجه شكلگيري دو صلاحيت مبنايي يعني تفكر، تعقل و ايمان را فراهم كند. در واقع برنامهريزان، مولفان، و مربيان ميبايد هم خود را بر پرورش تفكر، آن هم تفكري كه منجر به شكلگيري باورها و ايمان شود، قرار دهند.
محتواي آموزشي و پرورشي برنامه درسي ملي(قسمت اول)
چهارچوب برنامه درسي عناصري را تعريف ميكند كه براي تدريس و يادگيري در مدارس كشور، بنيادي هستند. اين چهارچوب اصول و سياستهايي را بيان ميكند كه به كليهي تدريسها و يادگيريها جهت ميدهد. محتواي برنامهي درسي در بين عناصر و مؤلفههاي نظام آموزشي از جايگاه و اهميت خاصي برخوردار است. از طريق محتواست كه نظام آموزشي به طور مستقيم با شخصيت متربيان مرتبط ميشود و آثار گوناگوني در روح و روان آنان بر جا ميگذارد. اين عنصر به دليل ويژگيها و ماهيت خود از ديدگاههاي فلسفي و باورهاي مختلف اثر ميپذيرد و هر ديدگاه فلسفي ميتواند به آن جهت خاصي بخشد، به همين دليل تعيين سياستهاي كلي و اصول مبنايي انتخاب محتوا در برنامههاي درسي نظام آموزشي كشور بر اساس مباني ضرورت پيدا ميكند و كم توجهي به آن، محتوا و در نتيجه متربيان را از جهتگيريهاي اصلي نظام تعليم و تربيت رسمي كشور دور ميسازد.
متن بيانيه كميته داوري نخستين جشنواره كشوري پروژه هاي علمي دانش آموزان دوره ابتدايي (طرح جابربن حيان
از میان 195 هزار پروژه علمی انجام شده توسط دانش آموزان دوره ابتدایی در سراسر کشور 160 پروژه برگزیده پای به عرصه نمایشگاه کشوری نهادند.
به گزارش روابط عمومي معاونت آموزش ابتدايي، متن بيانيه كميته داوري نخستين جشنواره كشوري پروژه هاي علمي دانش آموزان دوره ابتدايي (طرح جابربن حيان) كه در اختتاميه مراسم قرائت گرديد، به شرح ذيل مي باشد.
دوره ابتدايي از دورههاي بسيار حساس در نظام آموزش و پرورش است، زيرا اين دوره زمينهساز تعليم و تربيت
معاون محترم آموزش ابتدايي در اولين جشنواره كشوري پروژه هاي علمي در اردوگاه شهيد باهنر: دوره ابتدايي از دورههاي بسيار حساس در نظام آموزش و پرورش است، زيرا اين دوره زمينهساز تعليم و تربيت براي دورههاي بعدي است.
اگر تحول در دوره ابتدایی انجام شود در دوره راهنمایی و متوسطه، اين تحول قطعی است.
مقام عالي وزارت در اولين جشنواره كشوري پروژه هاي علمي در اردوگاه شهيد باهنر تهران: اگر تحول در دوره ابتدایی انجام شود در دوره راهنمایی و متوسطه، اين تحول قطعی است.

طرح درس سالانه علوم تجربی پایه پنجم ابتدایی
الگوی تدریس یاد سپاری (دریافت درست حقایق)
|
این که فرد خود یاد بگیرد از اتصال کلمه ای در یادگیری مطالب جدید استفاده کند. تنها راه درک افراد از قدرت واقعی روش اتصال کلمه ای است. این برای مطالب انتزاعی تر و نا آشنا تر بهتر است. همکاران نباید آن را تنها به شکل چیزی « خوب برای شاگردان» مطرح کنند. باید آن را در وجود خود درک کنند تا بتوانند ان را به خوبی درس دهند. بیایید درباره اش بیاندیشیم. این مطلب را شاید بتوان درباره ی همه ی الگوها بیان نمود. ( از نامه مایک مک کیبن به بروس جویس) |
نمونه طرح درس بخوانیم وبنویسیم اول ابتدایی
|
باسمه تعالی نام درس: بخوانیم وبنویسیم موضوع درس: چشمه وچراگاه پایه: اول ابتدایی مدت: 45َ آموزشگاه: معلم تعداد دانش آموزان: 28نفر نام آموزگار: تاریخ اجرا: |
عناصر ترکیب سیستمی تدریس
تعیین مفهوم محوری: آموزش صدا ونشانه ی ( چـ چ )
تحلیل مفهوم
- آموزش نشانه ی (چـ چ )
- ایجاد توانایی خواندن ونوشتن کلمات با حروف خوانده شده .
- شناخت حیوانات اهلی مانند : گوسفند و...
- شناخت چوپان ومسولیتی که دارد.
- آشنایی با چشمه وچراگاه .
- تشخیص صدای ( چـ چ) در اول ، وسط وآخر کلمات .
استانداردهای درس افزارهای یادگیری الکترونیکی ویژه تولید
استانداردهای درس افزارهای یادگیری الکترونیکی
میزان توجه به اختلالات یادگیری در دانش آموزان را با رعایت تفاوتهای فردی
مقدمه
نارساييهايي ها و اختلا لات يادگيري يك اصطلا ح كلي است كه شامل يك گروه نا همگون از دشواري هاي يا دگيري است كه به صورت هاي گو نان ما نند مشكلات اسا سي در گوش دادن –صحبت كردن – خواندن – نوشتن –استد لال كردن يا توانايي درك ريا ضي متجلي مي شود .
اگر چه نارساييهاي ويژه در ياد گيري ممكن است در دانش آموزان ساير طبقات استثنايي نيز وجود داشته باشد براي آسيب هاي حسي – عقب ماندگي ذهني –آشفتگي هاي اجتما عي و هيجا ني –تدريس نا كافي يا نا مناسب – محرو ميت هاي محيطي و فرهنگي اما اين امر در نتيجه ي اين شرايط آنها نيست .
بسياري از دانش آمو زان در طي دوران تحصيلي خود دچار افت تحصيلي مي شوند اين مسا له ناشي ا ز بروز يك نوع آشفتگي در مسير ياد گيري آ نان است كه البته به ميزان هوش آنها ارتبا طي ندارد . درصداين دانش آموزان بسيار بالاست و متا سفا نه در اكثر موارد درمظان اتهام كم هوشي و كم استعدادي قرار مي گيرند .
اين گونه مشكلات تنها منجر به افت تحصيلي و اتلاف اقتصاد خا نواده وكشورنمي شود بلكه به خاطرعدم آگاهي صحيح ودرست معلمان ووالدين در اكثر مواقع به سرزنش وتحقير دانش آموزان منجر شده و حس ناخو شايند خود ضعيف پنداري و كاهش اعتماد به نفس رادر روح پاكشان به وجود مي آورد و چه بسا بسياري از اين مشكلات قبل از ورود به دبستان و يا همان اول دبستان قا بل پيشگيري هستند و مي توان با صرف زما ني اندك علل مشكل را شنا سايي ودر مان كرد 0سپس معلمان و مربيان اگر از اطلا عات كا في و مها رت هاي لازم بر خوردار نباشد ممكن است بسياري از اختلالات را در كودك تثبيت كنند. چنان چه از تعريف نا توا ني ها ياد گيري در مفهوم خاص آن عدول كنيم و هر نوع مشكل ادراكي منجر به افت تحصيلي و كاهش ميزان پيشرفت تحصيلي را ناتواني ياد گيري به حساب آوريم تعداد دانش آ موزان درگير اين مشكل درصد بسيار بالايي را به خود اختصاص خواهد داد .عده اي ازمعلمان مدارس و والدين كودكان غالبا براي حل مشكل كود كان از روشهاي قديمي و گاه منسوخ كمك ميگيرند كه علاوه برصرف انرژي و وقت فراون نه تنها به افت تحصيلي و اتلا ف بودجه پا يان نمي پذيرد بلكه به سرزنش و تحقير دانش آموزان تشكيل خود انگاره منفي و كاهش عزت نفس آنان انجا ميده وسلا مت روانشان را به مخاطره مي اندازد وچه بسا آنان را به مكانيزم هاي دفاعي ناموفق مي كشاند. اين مشكلات دانش آموزان و مدرسه به خانه و خانواده را ه مي گشايد و اضطراب و نا خشنودي را در همه ي فضاي زندگي مي پراكند وحاصل اين همه آسيب سختي است كه به بهداشت رواني جامعه وارد مي شود.بنا براين بسيار مهم است كه مشكلات ياد گيري به درستي شنا سايي و سپس تحت درمان قرار گيرند . قطعا راهبرد هاي مفيد و اثر بخش جهت درمان اختلا لات يا دگيري وجود دارد كه معلمين و اوليا بايستي از آنها آگاه باشند.
جهت ملاحظه ادامه مطالب بر رو ی اینجا کلیک نمایید.
آزمون مرحله اول کیفیت بخشی پایه پنجم ابتدایی شهرستان پارس آباد
آزمون نگارش و انشای فارسی (دانلود کنید)
خلاصه مواردی که در تولید محتوی الکترونیک(درس افزار) بایستی در پروژه قرار داشته باشد
۱- تولید محتوی بر اساس یک طرح درس پویا و سناریو(نقشه تولید محتوای الکترونیک قبل از اقدام به تولید) ارائه گردد.موارد ذکر شده در زیر از نظر ارزش همسنگ نمی باشند و بعضی موارد با ارزش تر و بعضی کم ارزش تر می باشند اما همه دارای ارزش می باشند).جهت تعیین میزان ارزش هر یک به استانداردهای تولید محتوی الکترونیک ویژه ارزشیابی بایستی مراجعه نمود).صفحه اول :توضیحات نرم افزار-مقدمه(مرور کوتاه بر درس)- ارائه هدفهای رفتاری درس- موضوع علمی - تکمه های راهنما خروج اجرا –باکس تائید(پنجره گفتگو ) اجرا و خروج-پس زمینه مناسب-موسیقی متن مناسب- جلوه صوتی کلیدها-ذکر گروه سنی یادگیرنده-تکمه مشخصات تولید کننده اثر-تول تیپ بودن کلیدها -ارائه نمودار مفهومی مراحل آموزش و...
طرح سالانه درس قرآن پایه پنجم ابتدایی
|
ماه |
هفته |
ساعات |
درس |
موضوع درس |
|
مهر |
اول |
اول |
اول |
جلسه اول |
|
دوم |
جلسه دوم | |||
|
دوم |
اول |
جلسه سوم | ||
|
دوم |
جلسه چهارم | |||
|
سوم |
اول |
دوم |
جلسه اول | |
|
دوم |
جلسه دوم | |||
|
چهارم |
اول |
جلسه سوم | ||
|
دوم |
جلسه چهارم |
بخش پذیری بر اعداد 2-3-4-5-6-9-10-12-15
بخش پذیری بر اعداد 2-3-4-5-6-9-10-12-15
اعدادی بر 2 بخش پذیرند که رقم یکان آن ها 0 ،2 ،4 ،6 و 8 باشند.
اعدادی بر 3 بخش پذیرند که مجموع ارقام آن ها بر 3 بخش پذیر باشند.
اعدادی بر 4 بخش پذیرند که 2 رقم سمت راست آن ها بر چهار بخش پذیر باشند
اعدادی بر 5 بخش پذیرند که رقم یکان آن ها 0 یا 5 باشند .
اعدادی بر 6 بخش پذیرند که هم بر2 وهم بر 3 بخش پذیر ند.
اعدادی بر 7 بخشپذیرند که رقم یکان آنها را 2 برابر کرده ازبقیه ارقام کم کنیم و این عمل را ادامه می دهیم تا حاصل بر 7بخشپذیر باشد.
اعدادی بر 8 بخشپذیرند که 4برابر رقم صدگان را با 2برابر رقم جمع کرده وحاصل را با رقم یکان جمع کنیم جواب بدست آمده بر 8 بخشپذیر باشد.
اعدادی بر 9بخش پذیرند که مجموع ارقام آن ها بر 9 بخش پذیر باشند.
اعدادی بر10 بخش پذیرند که هم بر2 وهم بر 5 بخش پذیر باشند. (رقم یکان آن ها صفر باشد )
اعدادی بر11 بخشپذیرند که اگر ارقام آنها رایک در میان باهم جمع کنیم و دو عدد حاصل را از هم کم کنیم جواب بدست آمده بر 11بخشپذیراست.
اعدادی بر12 بخش پذیرند که هم بر3 وهم بر 4 بخش پذیرباشند.
اعدادی بر ۱۳ بخش پذیرند که رقم یکان را4برابر کرده به بقیه ارقام بیفزاییم واین عمل را ادامه دهیم اگر حاصل مضربی از 13باشد آن عدد بر13 بخشپذیر است.
اعدادی بر15 بخش پذیرند که هم بر 3 وهم بر 5 بخش پذیر باشند.
اعدادی بر 17 بخشپذیرندکه اگر 5برابر رقم یکان را از بقیهارقام کم کنیم و این عمل را ادامه دهیم حاصل بر 17 بخشپذیر باشد
اعدادی بر 19 بخشپذیرندکه اگر 2برابر رقم یکان را با بقیه ارقام جمع کنیم و این عمل را ادامه دهیم حاصل بر19 بخشپذیر باشد
تکالیف امتدادی تابستان 89 پایه اول ابتدایی
سازمان دهنده از پیش(یادگیری از طریق عرضه مطالب)
مقدمه
دیوید آزوبل یکی از روانشناسان بسیار نادری است که خود به طور هم زمان آموزش، یادگیری وبرنامه ی درسی را مخاطب می سازد. نظریه یادگیری معنی دار کلامی او سه مطلب را در نظر دارد: 1- چگونه دانش(محتوای برنامه درسی)سازمان می یابد.2- عقل چگونه برای جریان پردازش اطلاعات جدید(یادگیری)کار می کند.3-چگونه معلمان در هنگام ارائه مطالب جدید به شاگردان (تدریس)می توانند این نظرات درباره ی برنامه ی درسی ویادگیری را به کار گیرند.
الگوی سازمان دهنده از پیش برای استحکام بخشیدن به ساخت شناختیهای شاگردان تدوین گردیده است. آزوبل این اصطلاح را برای دانش فرد در هر زمان از مطلبی خاص واین که چه اندازه آن دانش خوب سازمان یافته وروشن استوار است،به کار می گیر(آزوبل،1963؛ ص 27). به بیان دیگر ، ساخت شناخت به این می پردازد که از یک رشته چه نوع دانشی،چه مقدار وتاچه اندازه در ذهن ما خوب سازمان یافته است.
ارزش یابی مستمر وپایانی پیشرفت تحصیلی درس قرآن پایه ی پنجم ابتدایی
ارزش یابی مستمر وپایانی پیشرفت تحصیلی درس قرآن
درس قرآن در پایه ی پنجم ابتدایی به صورت شفاهی وبه دو نوع ارزش یابی می شود:
الف) ارزشیابی مستمر ب) ارزشیابی پایانی
الف) ارزشیابی مستمر: نمره ی ارزشیابی مستمر با توجه به میزان مشارکت دانش آموزان در فعالیت های یادگیری تعیین می شود. اهمّ این
فعالیت ها عبارتند از :
1-اعلام آمادگی برای خواندن آیات وعبارات از روی کتاب درسی
2-مشارکت درکار گروهی به منظور فهم بیشتر(بیان مصادیق پیام قرآنی )
3- مشارکت در جمع خوانی آیات و عبارات قرآنی وهمراهی با نوار آموزشی
4 بیان داستان های قرآنی
5- میزان توانایی در خواندن آیات وعبارات قرآنی کتاب درسی(در پرسش های تدریجی)
6- انجام فعالیت های کار در کلاس
7- انجام منظم تکلیف اُنس با قرآن در خانه
8- خواندن آیات از روی صفحات پایانی هر درس یا از روی قرآن کامل.
تبصره: بدیهی است اگر دانش آموزی در خواندن آیات از روی قرآن کامل موفقیت لازم را کسب نکرده است نباید از او نمره ای کسر شود.
9- انجام فعالیت های خارج از کلاس درس قرآن. مانند:
- تهیه ی نوار آموزشی قرآن یا سایر نوارهای قرآن واستماع آن درخانه
- خواندن قرآن درخانه
- مطالعه ی کتاب های جانبی درباره ی داستان های قرآنی، پیام های زندگی(پیام های قرآنی) وآشنایی با قرآن ومطالب وموضوعات آن
- حفظ برخی ازسوره ها، آیات وپیام های قرآنی
- تلاوت قرآن با صوت خوش وزیبا
- نقاشی ،خوشنویسی وانجام سایر کارهای هنری درباره ی پیام های قرآنی، داستان ها و...
- شرکت در جلسات قرآنی ومسابقات قرآنی مانند حضور در دارالقرآن ها وسایر برنامه های مشابه
- جمع اوری مطالبی درباره ی قرآن از مجموعه ی کتاب های درسی دوره ی ابتدایی
- توجه به اخبار روز قرآنی وبیان برخی از آنها در کلاس با استفاده از روزنامه ها، رادیو قرآن،سیمای قرآن، برنامه های صدا وسیما و...
- تولید روزنامه های دیواری خاص قرآن با ارائه ی مطالب مربوط به قرآن در روزنامه های دیواری مدرسه
- توانایی دانش آموزان در معنا کردن عبارات قرآنی
بدیهی است آموزگاران عزیز میتوانند در چارچوب برنامه های آموزش قرآن ومناسب با اصول، محتوا وروش های آن دانش آموزان را به هر فعالیت مناسب دیگری نیز ترغیب و تشویق کنند.
دو تذکر مهم
1-بدیهی است اگر دانش آموزی در عموم فعالیت های فوق غیر از فعالیت بند 5 موفقیت لازم را کسب نکرده است نباید از او نمره ای کسر شود؛ بلکه انجام این فعالیت ها مشوق دانش آموزان بوده و موجب کسب نمره ی تشویقی می شود.
2- نباید پرداختن به فعالیت های خارج از کلاس، فعالیت های اصلی اموزش قرآن را تحت الشعاع قرار دهد
آموزگار باتوجه به وضعیت هر دانش آموز نسبت به این فعالیت ها و با اولویت دادن به میزان توانایی روخوانی آیات وعبارات قرآنی که هدف اصلی درس قرآن در دوره ی ابتدایی است، نمره ی هر دانش آموز را در ارزش یابی مستمر مشخص می کند. در این جا چند نکته مهم یاد آوری می شود:
1- در ارزش یابی مستمر نباید میانگین نمرات طول نیم سال ملاک باشد بلکه روند پیشرفت دانش آموز مد نظر است. چنین انتظار می رود روند یادگیری عموم دانش آموزان رو به رشد باشد واگر استثنائاً دانش آموزی چنین پیشرفتی ندارد باید علت آن را بررسی کرد وحتی الامکان رفع اشکال نمود.
2- در ارزشیابی مستمر باید به تفاوت های فردی دانش آموزان نیز توجه شود. برای مثال ، دانش آموز کم استعدادی که از تلاش وکوشش خوبی برخوردار است نباید با دانش آموزان قوی سنجیده شده وملاک ارزش یابی آن ها یکسان باشد.
3- با توجه به ایین نامه ی امتحانات «ابتدایی و راهنمایی» حداقل پنج نمره از نمره ی ارزش یابی مستمر دانش آموزان در هر نیم سال به فعالیت های خارج از کلاس آن ها اختصاص دارد. انجام تکلیف انس با قرآن در خانه می تواند یکی از مهم ترین فعالیت های خارج از کلاس باشد، دانش آموزانی که این تکلیف را منظم انجام می دهند هر چند که گاهی در انجام آن ها با اشتباه روبه رو شوند می توانند حداکثر نمره ی فعالیت های خارج از کلاس را به خود اختصاص دهند.
ب) ارزش یابی پایانی:
در پایان هر نیم سال از دانش آموزان به صورت شفاهی به شرح زیر ارزشیابی پایانی به عمل می آید.
|
ردیف |
مواد ارزش یابی |
میزان ارزش یابی |
نمره |
سطح انتظار |
|
1 |
خواندن آیات جلسه ی اول دروس |
حدود چهار سطر
|
9
|
خواندن به صورت معمولی وروان
|
|
2 |
خواندن آیات آخرین صفحه ی دروس |
حدود چهار سطر |
9 |
خواندن به صورت شمرده و آرام |
|
3 |
پیام قرآنی |
دو پیام
|
2 |
پس از روخوانی عبارت پیام قرآنی و ترجمه ی آن از روی کتاب بتواند با استفاده از تصاویر کتاب یا بدون آن، مفهوم پیام را به زبان خود توضیح دهد یا نمونه ومصداقی از آن را بیان کند |
|
4 |
جمع |
20 |
| |
تبصره: هر دانش آموز می تواند با توجه به هر یک از موارد زیر ودر مجموع حداکثر 2 نمره ی تشویقی کسب کند:
1- قرائت آیات، تقریباً شبیه نوار آموزشی
2- روان خوانی حدود نیم صفحه از مصحف کامل
3- حفظ یک صفحه(یا به میزان یک صفحه از آیات مختلف ) از صفحات قرآنی کتاب درسی
4- حفظ حداقل چهار پیام قرآنی از پیام هایی که در نیم سال تدریس شده است.
شیوه ی کسر نمره در ارزشیابی پایانی
الف- روخوانی:
1- کسر نمره به علت غلط خواندن :به ازای هر کلمه ی غلط خوانده شده نیم (5/0) نمره کسر می شود. در صورت تصحیح غلط توسط دانش آموز – با تذکر یا بدون تذکر معلم – نمره ای کسر نمی شود و اگر.یک کلمه را چند بار غلط تکرار کند فقط یک نمره کسر خواهد شد
2- کسر نمره از نظر کیفیت و سرعت خواندن :در صورتی که دانش آموز نمی تواند آیات وعبارات قرآنی کتاب درسی را به صورت معمولی وروان بخواند ویا مکث وبرگشت های زیاد دارد، با توجه به میزان نقص، حداکثر دو نمره کسر می شود.
ب- پیام قرآنی: اگر دانش آموز پس از خواندن متن و ترجمه ی پیام از روی کتاب نتواند درباره ی آن توضیح دهد یا مصداقی را بیان کند و یا توضیح ارائه شده خیلی از مفهوم پیام دور باشد، نمره ی آن پیام را ( هر پیام یک نمره) کسب نمی کند ویا به میزان نقص، از نمره ی آن پیام کسر می شود.
تذکر:در ارزش یابی همیشه به نکات زیر توجه داشته باشید
1- ارزش یابی نباید موجب تضعیف علاقه ی دانش آموزان به درس قرآن شود. از این رو باید از سخت گیری های بی جا پرهیز کرد یا به نحوی ارزش یابی را انجام داد که دانش آموزان آن را جزئی از فرایند یادگیری احساس کنند تا محیط اضطراب آور همراه با فشار روانی ایجاد نشود.
2- مهارت روخوانی قرآن، به تدریج کسب می شود، از این رو نباید انتظار داشت که همه یا بیشتر دانش آموزان مهارت روخواننی آیات یک درس را در زمان تدریس به طور کامل کسب کنند. هر دانش آموز با توجه به استعدادخود، این مهارت را به تدریج در دروس بعدی به دست می آورد.
3- با توجه به اصل تفاوت های فردی بهتر است از دانش آموزان ضعیف تر از قسمت های ساده ی کتاب پرسش کرد.
4- فرصت رفع اشکال را برای دانش آموزان فراهم آوریدتا بتوانند اشتباه خود را تصحیح کنند. برای مثال، تذکر برای برگشت وصحیح خواندن، در صورتی که موجب اضطراب بیش تر دانش آموزان نشود،مناسب ومفید است.
روش رفع اشکالات روخوانی دانش آموزان
عموم اشکلات روخوانی دانش آموزان به ضعف مهارت روخوانی یا به عدم دقت، شتابزدگی، اضطراب وعدم اعتماد به نفس مربوط است.
توجه به اصول زیر برای توفیق بیشتر در رفع اشکالات روخوانی دانش آموزان ضروری است.
1- رفع اشکال همراه با تشویق دانش آموز نسبت به آن چه صحیح خوانده است انجام شود تا موجب تقویت اعتماد به نفس او گردد.
2- رفع اشکال باید به نحوی انجام شود که موجب اضطراب دانش آموز نشود.
3- حتی المکان خود دانش آموز، اشکال خویش را برطرف کند.
4- پس از خواندن صحیح توسط دانش آموزان دیگر ، دانش آموز متوجه خطای خود بشود وحتی الامکان ان را رفع کند.
5- رفع اشکال ،موجب صرف وقت بیش از حد نشود.
6- تسلط معلم بر روخوانی متن درس، موجب تشخیص بهتر اشکالات ورفع آن ها می شود.
7- معلم نباید بلافاصله، حالت صحیح کلمه را بخواند ونیزاز دانش آموزان بخواهد که آن ها نیز چینین کاری نکنند.
8- رفع برخی از اشکالات به تمرین بیش تر ومرور زمان نیاز دارد. از این رو، معلم نیاید انتظار داشته باشد که همه اشکالات بلافاصله برطرف شود.
باتوجه به اصول وقف معلم یکی از روش های زیر یا ترکیبی از آن ها را برای رفع اشکال انتخاب می کند. این روش ها عبارتند از:
1- در ین قرائت دانش آموز، تذکر نمی دهیم، بلکه صبر می کنیم تا پس از وقف در پایان سطر تذکر لازم داده شود.
2- با تشویق دانش آموز، از اومی خواهیم که همان عبارت را با دقت بیشتر بخواند. این شیوه اشکال گرفتن، بیش تر زمانی مفید است که اشکال دانش آموز، به علت عدم دقت کافی یا شتابزدگی در خواندن باشد.
3- توجه دانش آموزان کلاس را به کلمه غلط خوانده شده جلب کرده وبا طرح سوال، شکل صحیح وغلط کلمه را مقایسه می کنیم و از آن می خواهیم تا شکل صحیح را بگویند. آن گاه از دانش آموزی کهکلمه را غلط خوانده بود می خواهیم که عبارت را با توجه بیش تر وبه شکل صحیح بخواند
4- اگر به نظر می رسد کلمه یا عبارت غلط خوانده شده برای تعدای از دانش آموزان مشکل است، معلم کلمه یا عبارت را روی تخته نوشته واز همه دانش آموزان می خواهد تا با اشاره ی او، آن کلمه یا عبارت را به صورت بخش بخش بخوانند. ان گاه از دانش آموز اوّلی می خواهد تا عبارت را با دقت بیش تر و به شکل صحیح بخواند.
مهم ترین علل بروز مشکلات در روخوانی قرآن
1- عجله وشتابزدگی: از قرآن آموز می خواهیم که کلمات وعبارات را آرام وشمرده بخواند وبه حروف وحرکات نیز دقت کند.
2- طولانی خواندن و وصل عبارت به یکدیگر: از او می خواهیم که کلمه کلمه، ترکیب ترکیب و جمله جمله بخواند، مانند آیات تقطیع شده در کتاب درسی.
3- خجالت، اضطراب وعدم اعتماد به نفس: با برخوردهای مناسب وایجاد اعتماد به نفس این مشکل برطرف می شود. برخوردهای مناسب عبارتند از خوشرویی، تشویق، تغییر نوبت قرائت، قطع نکردن قرائت شاگرد، سوال وجواب درباره ی اشتباه با سایر دانش آموزان، عدم توبیخ او و....
4- کم توجهب به حروف وحرکات و کلی خوانی کلمات وترکیبات: با جلب توجه قرآن آموزان به علائم وحرکات از طریق اشاره به بخش ها وبخش خوانی کلمات وترکیبات، این مشکل برطرف می شود.
5- نمادها وترکیبات جدید ونامانوس نسبت به سواد فارسی: این موارد، با معادل های فارسی مقایسه شده وآموزش داده می شود؛ مانند
ءا مَنّا آمَنّا
6- وجود حروف ناخوانا در بسیاری از کلمات وترکیبات آیات قرآن: گاهی دانش آموز خود به خود، آن را می خواند. با معادل سازی وتذکر نسبت به ناخوانا بودن این حروف، می توان مشکل را برطرف کرد؛ مانند قالوا قالو
7- وجود حروف ناخوانا در وسط بخش: در این موارد، باید پس از تشخیص حروف ناخوانا، حرکت قبل از آن ها، به تشدید یا ساکن وصل شود. مانند بِالأ خِرَةِ
8- توالی حروف ناخوانا واتصالات: در این موارد، باید پس از بخش خوانی واشاره به بخش های واتصالات بهره گرفت . مانند
یُؤمِنونَ بِالغَیبِ وَ یُقیمونَ الصَّلوة
9- ترکیب حروف: که باید از اشاره وبخش خوانی استفاده شود.
10- جابه جایی حروف وحرکات: این مشکل در اثر تشابه کلماتف کلی خوانی وعجله پیش می آید. این موارد با بخش خوانی و شمرده خوانی اصلاح می شود. مانند: یَعلَمونَ یَعمَلونَ
11- کم وزیاد کردن تشدید: این اشکال بسیار زیاد پیش می آید. مانند: اَیاکَ اِیّاکَ
12- نگاه کردن به خط قرآن واز حفظ خواندن: برای حل این مشکل نیز با طرح سوال های مناسب، توجه قرآن اموز را به خط قرآن جلب می کنیم.
برنامه سالانه درس هنر پایه پنجم ابتدایی
طرح سالانه درس هنر پایه پنجم ابتدایی دبستان معلم سالتحصیلی 90 - 89 نام آموزگار: قادر طلیعه
|
ماه |
رشته |
موضوع |
نتیجه |
|
مهر |
نقاشی |
دلخواه |
|
|
تربیت شنوایی |
شعر درس 1 هدیه های آسمان بصورت سرود اجرا گردد |
| |
|
قصه گویی |
ارائه خاطره توسط دانش آموزان |
| |
|
نقاشی |
مدرسه |
| |
|
کاردستی |
ساختن پاکت |
| |
|
قصه گویی |
تعریف قصه «عاشق کتاب»( صفحه 21 کتاب بخوانیم) |
| |
|
آبان |
کاردستی |
شکل سازی با کاغذهای حلقه شده |
|
|
نمایش |
گفت وگوی دوکتاب درسی(صفحه 13 بخوانیم) |
| |
|
کاردستی |
ساختن ظروف گِلی |
| |
|
تربیت شنوایی |
شعر صفحه 33 هدیه آسمان به صورت سرود |
| |
|
نقاشی |
چاپ انگشتی با آبرنگ |
| |
|
تربیت شنوایی |
شعر«سلامتی وتندرستی» بصورت سرود(صفحه 42 بخوانیم) |
| |
|
آذر |
نقاشی |
دلخواه |
|
|
قصه گویی |
داستان زندگی یکی از پهلوان وشجاعان ( صفحه 39 بخوانیم) |
| |
|
کاردستی |
شکل سازی با انواع مواد طبیعی |
| |
|
تربیت شنوایی |
اجرای بازی گوش کن وپیدا کن |
| |
|
نقاشی |
پاکیزگی وبهداشت |
| |
|
نمایش |
نمایش زندگی یکی از دانشمندان(صفحه 55 بخوانیم) |
| |
|
دی |
نقاشی |
کتاب وکتاب خوانی |
|
|
تربیت شنوایی |
لطیفه وچیستان |
| |
|
کاردستی |
شکل سازی با تا کردن کاغذ ومقوا(شکل های هندسی) |
| |
|
قصه گویی |
خواندن کتابی درباره یکی از اختراعات یا کشف های بزرگ |
| |
|
نمایش |
اجرای یکی از کارهای نیک را بصورت بی صدا(پانتومیم) |
| |
|
نقاشی |
اسراف وصرفه جویی |
| |
|
بهمن |
نقاشی |
انقلاب اسلامی ایران |
|
|
تربیت شنوایی |
اجرای یکی از سرودهای انقلابی |
| |
|
کاردستی |
شکل سازی با کاغذهای مچاله شده |
| |
|
قصه گویی |
خواندن یکی از خاطرات انقلابی |
| |
|
نمایش |
مصاحبه با یک رایانه |
| |
|
نقاشی |
دلخواه |
| |
|
اسفند |
قصه گویی |
خواندن کتابی در مورد زندگی یکی از پیامبران بزرگ الهی |
|
|
کاردستی |
ساختن کارت تبریک |
| |
|
تربیت شنوایی |
اجرای سرود جمهوری اسلامی ایران |
| |
|
نقاشی |
درختکاری |
| |
|
نمایش |
مراسم اعلام قهرمانی یکی از قهرمانان هنگام ایستادن بر سکو |
| |
|
قصه گویی |
خواندن زندگی نامه یکی از دانشمندان که برای سربلندی وعظمت ایران تلاش کرده است |
| |
|
فروردین |
کاردستی |
نقش آفرینی با شکل های هندسی |
|
|
تربیت شنوایی |
شعر صفحه 83 هدیه های آسمانبصورت سرود |
| |
|
نقاشی |
عیدنوروز |
| |
|
نمایش |
اجرای یکی از بازیهای محلی در کلاس یا حیاط مدرسه |
| |
|
اردیبهشت |
ارتباط با طبیعت |
جمع آوری برگ های درختان مختلف |
|
|
نمایش |
اجرای پانتومیم تقدیر وتشکر از کسانی که برآن ها زحمت کشیده اند |
| |
|
قصه گویی |
داستان درس 20 هدیه های آسمان |
| |
|
کاردستی |
ساختن جورجین |
| |
|
تربیت شنوایی |
خواندن زندگی نامه یکی از هنرمندان ایرانی |
| |
|
نمایش |
خواندن یکی از غزلهای حافظ و مصاحبه تخیلی با حافظ در باره آن |
|
تدریس فعال
یکی از مقوله های مهم در آموزش و پرورش فرایند یاددهی و یادگیری است .به عبارت دیگر تمامی فعالیتهای آموزش و پرورش در جهت بسترسازی مناسب برای تحقق این فرایند می باشد. در رأس این فرایند، دانش آموزان قرار دارند و همه فعالیت ها، مانند تأمین معلم، مواد آموزشی، فضای آموزشی و ... در خدمت او قرار می گیرد. مفهوم فرایند یاددهی – یادگیری در این فرایند واژه های تدریس، یادگیری، ارزشیابی، مواد آموزشی، تعامل معلم و دانش آموزان و ... مطرح می باشد که تعاریف واژه های اصلی ارایه می شود.
1- تدریس: تعامل یا ارتباط متقابل معلم با دانش آموز بر اساس طرح منظم و هدفداربه منظور تغییر در رفتار را تدریس نامند.
2- یادگیری: تغییر درطرز تفکر و مهارت های ذهنی و حرکتی را یادگیری نامند.
3- ارزشیابی: فرآیندی منظم برای تعیین و تشخیص میزان پیشرفت شاگردان در رسیدن به هدفهای آموزشی.
4- مواد آموزشی: شامل کتاب، فیلمهای آموزشی، مجلات و ... که محتوای یادگیری تلقی می شود.